Pomnik Bohaterskim Lotnikom Dęblińskiej Szkoły Orląt

Miejsce : Plac Bohaterów Szkoły Orląt
Data odsłonięcia : 29.11.1969 r.
Fundator : Społeczeństwo powiatów : Ryki, Rawa Mazowiecka, Puławy, kadra i żołnierze Szkoły Lotniczej i społeczeństwo Dęblina.

Pomnik Lotników

Idea budowy pomnika, jako symbolu ofiary i krwi lotników polskich wywodzących się z dęblińskiej szkoły lotniczej, zrodziła się w okresie obchodów 20 – lecia tej uczelni z inicjatywy gen. brygady Józefa Kowalskiego i została przyjęta przez Komitet Powiatowy Frontu Jedności Narodu w Rykach do realizacji 20.08.1965 r. Pomnik wzniesiony według projektu artysty plastyka Stanisława Strzyżyńskiego z Nałęczowa, przy współpracy artysty plastyka Juliusza Kłeczka ( plac i otoczenie ).

29 listopada 1969 r. odbyła się ostatnia promocja podchorążych w historii Oficerskiej Szkoły Lotniczej i nominacja absolwentów nowo powstałej Szkoły Chorążych Wojsk Lotniczych na placu przed odsłoniętym na tej uroczystości pomnikiem.

Sięgając do historii, kadra i absolwenci, uczniowie tej szkoły już od pierwszych dni hitlerowskiej agresji stanęli w obliczu największego egzaminu. W ciężkich dniach września 1939 r. wykazali oni hart ducha, ofiarność i kunszt bojowy. Po wrześniowej klęsce włączyli się do walki na wszystkich frontach II wojny światowej. Dzień odsłonięcia pomnika miał w powojennej historii uczelni znaczenie przełomowe. Symbolu nabierał fakt, że na nowo zbudowanym placu lotników u stóp pomnika spotkali się młodzi absolwenci reprezentujący odchodzącą epokę OSL i podchorążowie otwierający w historii szkoły dęblińskiej epokę wyższej uczelni. Odsłonięcia pomnika dokonał Henryk Szafrański w asyście generałów i weteranów szkoły. Obecni byli również reprezentanci uczestników walk lotnictwa polskiego na frontach II wojny światowej Stanisław Skalski, Edward Chromy. Pomnik jest mauzoleum ziemi z pól bitewnych lotników dęblińskich. W mosiężnych urnach przykrytych szklanymi kołpakami znajduje się ziemia z Radzymina, Nidzicy , Dęblina, Kołobrzegu, Warszawy, Dys, Odry, Lenino. Patronat nad pomnikiem objęła WSOSP oraz Szkoła Podstawowa nr 4 w Dęblinie.